|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
DENİZ JEOFİZİĞİ
Deniz jeofiziğinde
uygulanan başlıca 2 yöntem vardır. Bunlar; Deniz Sismiği ve Yandan
Taramalı Sonar yöntemleridir.
DENİZ SİSMİĞİ, üretilen düşük frekanslı bir ses dalgasının tabaka
sınırlarından yansıyıp gelmesiyle elde edilen kayıtların yorumlanmasına dayanır.
Deniz sismiğinde ses dalgası denize indirilen bir towfish'ten (Şekil-1)
gönderilebildiği gibi deniz yüzeyindeki bir katamaran'dan da (Şekil-2)
gönderilebilir. Aşağıda örnek olarak Şekil-3a'da dip altı (subbottom) ve
Şekil-3b'de ise nispeten daha derin dip altı sığ sismik yansıma kayıtları
görülmektedir.
Şekil-1. Yandan taramalı sonar ve sismik yasıma amaçlı kullanılabilen bir
towfish cihazı.
Şekil-2. Sismik yansıma amaçlı kullanılan katamaran (botun yanında sarı
renkli).
Şekil-3a. Deniz Jeofiziğinde örnek bir subbottom (dip altı) sığ sismik yansıma kaydı.
Şekil-3b. Denizde alınan nispeten daha derin sismik yansıma kaydı.
YANDAN TARAMALI SONAR yönteminde ise towfish, verici ve alıcısı yüksek frekanslı ses sinyalleri gönderip almak sureti ile deniz tabanının haritası görüntülenir. Bu sistem, towfish'in iskele ve sancak tranduser'lerinden belirli zaman aralıklarında pingler göndermesi ve tabandan yansıyıp gelen sinyallerin alıcılar tarafından algılandıktan sonra bilgisayarlarda kayıt edilmesi ilkesine dayanır (Şekil-4). Şekil-5'te iskele ve sancak görüntüleri ortadaki beyaz çizgi ile ayrılmış olup, deniz tabanında yatan "batık gemi" açıkça görülmektedir.
Şekil-4. Yandan taramalı sonar sisteminde gemi ve towfishin şematik
görüntüsü (NOAA'dan alınmıştır).
Şekil-5. Bir yandan taramalı sonar kayıt örneği (deniz tabanındaki batık
açıkça görülmekte).